کانال های ما در فضای مجازی را دنبال کنید

آخرین مطالب

اسلاید شو :
روتیتر: 
درس هایی از اصول عقاید اسلامی ویژه جوانان / امامت

اثبات خلافت و ولايت امیر المؤمنین علیه السلام از طريق احاديث

تصویر: 
لید: 
«حمويني» يکي از بزرگان اهل سنت نقل مي‌کند که ابوبکر و عمر سوال کردند: آيا اين ولايت مخصوص حضرت علي علیه السلام است؟ حضرت فرمودند: مخصوص حضرت علي علیه السلام و اوصياء من تا روز قيامت است. آن دو پرسيدند: اوصياء شما چه کساني هستند؟ حضرت پاسخ فرمودند: عَليُّ اَخي وَ وَزيري وَ وارِثي وَ وَصيّي وَ خَليفَتي في اُمَّتي وَ وَليُّ کُلِّ مُؤمِن مِن بَعدي، ثُمَّ ابنِي الحَسنُ، ثُمَّ ابنِي الحُسَينُ، ثُمَّ تِسعَة مِن وُلدِ ابنِي الحُسَينِ وَ اَحداً بَعدَ واحِدٍ، القرآنُ مَعَهُم وَ هُم مَعَ القرآن لايُفارِقونَهُ وَ لايُفارِقُهُم حَتّي يَرِدا عَلَي الحَوضَ. *حديث غدير خم، از قطعي ترين روايات اسلامي و از احاديث متواتر است.
متن خبر: 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بخش دوم: اثبات از طريق احاديث

برای اثبات خلافت و ولايت ائمه طاهرين علیهم السلام، اخبار متواتر بين فريقين و شمه‌اي از اخبار در ذکر و تصريح به خلافت ائمه معصومين و بعضي از فضائل و مناقب آن عزيزان بیان می‌شود:

 

۱ ـ حديث غديرخم

روايت غدير از اخبار متواتر است که پيامبر اکرم صلوات الله علیه و آله بعد از قرائت از وظايف حجه‌الوداع درمحل غدير خم در روز هجدهم ذي الحجه سال دهم هجري فرمان از طرف خداوند متعال مبني بر اينکه اين مطلب، ولايت حضرت علي علیه السلام را به مردم ابلاغ کن. پيامبر اکرم مردم را نگه داشتند و فرمان دادند آن‌هايي که جلوتر رفته‌اند بازگردند و آن‌هايي که جامانده‌اند خود را برسانند. سپس منبري از جحاز شتر براي حضرت درست کردند. حضرت روي جحاز رفتند و خطبه مفصلي در جمع همه حجّاج ايراد نمودند و ابتدا از مردم سوال کردند:

يا مَعاشِرَ النّاس، اَلَستُ اَولي بِکُم مِن اَنفُسِکُم؟ قالوا: بَلي؛ اي جماعت مردم، آيا من از طرف خداي متعال بر شما ولايت ندارم؟ عرض کردند: آري. بعد از پاسخ مثبت همه حجاج، دست حضرت علي علیه السلام را در برابر مردم بلند کردند و فرمودند: قال مَن کُنتُ مَولاه فَهذا عَليٌّ مَولاه؛ هر کس که من مولا و صاحب اختيار او هستم. پس از من علي بن ابيطالب موالا و صاحب اختيار اوست. سپس دست مبارک خود را بلند نموده و چنين دعا فرمودند:

اللّهُمَّ والِ مَن والاه وَ عادِ مَن عاداه وَ اَحَبَّ مَن اَحَبَّه وَ اَبغَضَ مَن اَبغَضَهُ وَ انصُر مَن نَصَره وَاخذُل مَن خَذَلَه و اَدرِ الحَقَّ مَعَهُ حَيثُ دار؛ خداوندا، دوستان او را دوست بدار و دشمنان او را دشمن بدار، محبوب بدار آن کس که او را محبوب دارد، و مبغوض بدار آن کس که او را مبغوض دارد، يارانش را ياري کن و آن‌ها را که ترک ياريش کنند از ياري خويش محروم ساز و حق را همراه او بدار و او را از حق جدا مکن.

 

 

برخی نکات مهم در رابطه با حدیث غدیر و اهمیت آن:

*سفارش رسول خدا صلوات الله علیه و آله در روز غدیر است که فرمودند: «فلیبلّغ الحاضر الغایب» باید پیام غدیر را به نسل‌های بعد خود منتقل نماییم و برای این امر لازم است از این ماجرا زیادتر صحبت شود و برای جوانان و نوجوانان در قالب مجالس مختلف و در نیز در مدارس دربارة آن صحبت شود تا زنده بماند.

*«حمويني» يکي از بزرگان اهل سنت نقل مي‌کند که ابوبکر و عمر سوال کردند: آيا اين ولايت مخصوص حضرت علي علیه السلام است؟ حضرت فرمودند: مخصوص حضرت علي علیه السلام و اوصياء من تا روز قيامت است. آن دو پرسيدند: اوصياء شما چه کساني هستند؟ حضرت پاسخ فرمودند: عَليُّ اَخي وَ وَزيري وَ وارِثي وَ وَصيّي وَ خَليفَتي في اُمَّتي وَ وَليُّ کُلِّ مُؤمِن مِن بَعدي، ثُمَّ ابنِي الحَسنُ، ثُمَّ ابنِي الحُسَينُ، ثُمَّ تِسعَة مِن وُلدِ ابنِي الحُسَينِ وَ اَحداً بَعدَ واحِدٍ، القرآنُ مَعَهُم وَ هُم مَعَ القرآن لايُفارِقونَهُ وَ لايُفارِقُهُم حَتّي يَرِدا عَلَي الحَوضَ.

*حديث غدير خم، از قطعي ترين روايات اسلامي و از احاديث متواتر است. اين حديث را ۱۱۰ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعين نقل کرده اند. اسناد اين حديث در کتاب هاي المراجعات مرحوم سيد شرف الدين عاملي، عبقات الانوار مير حامد حسين هندي، دلائل الصدق مرحوم مظفر و جلد اول کتاب الغدير مرحوم علامه اميني موجود است.

*نکته: به عنوان تذکر، بار ديگر مي‌گوييم که مسئله امامت و ولايت و جانشيني اميرالمؤمنين علي علیه السلام از روز اول دعوت عمومي يعني «يوم الدار» اعلام شده بود. و بعد از آن حضرت پيامبر صلی الله و علیه و آله در مواقع مختلف اين مطلب را بيان مي‌نمودند. براي آخرين اتمام حجت، در آن اجتماع چند هزار نفري، به صراحت حضرت علی علیه السلام را به عنوان ولي و سرپرست مردم و جانشين خود، اعلام نمودند و به همة مردم تا پايان عمر دنيا، دستور دادند که از آن حضرت پيروي کنند.

*باید دانست ماجرای غدیرخم یک مسأله تاریخی ساده نیست که به فراموشی سپرده شود بلکه یک مسأله‌ای است که به سرنوشت انسان‌ها و هدایت بشریت تا قیامت مربوط می‌شود. ائمه نیز بارها در مناظره‌ با مخالفان به این واقعه اشاره کرده‌اند از جمله خود آقا امیرالمؤمنین علیه السلام در شورای شش نفره‌ای که خلیفه دوم برای تعیین خلیفة سوم تشکیل داده بود، حضّار را قسم داد که «آیا یادتان هست که رسول خدا صلی الله و علیه و آله فرمود: من کنت مولاه فهذا علی مولاه»

*در روز غدیر لقب امیرالمؤمنین مختصّ حضرت علی علیه السلام قرار داده شد.

* در تاریخ اسلام کتب زیادی درباره غدیر نوشته شده است. شیخ آقا بزرگ تهرانی در کتابی نام کتبی که دراین باره نوشته شده است را بیان کرده است. علامه امینی نیز در کتاب الغدیر به معرفی بزرگان و ادیبان و افرادی که در طول تاریخ اسلام درباره غدیر سخنی داشته‌اند پرداخته‌است که با توضیحات آن بالغ بر ده جلد کتاب شده است.

 

* خطابة غدیر حدیث مفّصلی است که حاوی نکات مهمّی از زبان رسول خدا است. دراینجا به برخی از محتوای این خطابه اشاره می‌شود:

  • پیامبر در بخشی از این خطبه فرمودند: من مأموریتم را ابلاغ کردم، بدانید که این سلسه امامت تا قیامت پابرجاست.
  • بدانید که به زودی عدّه‌ای آیند که می‌خواهند امامت را چپاول کنند. سپس آن‌ها را نفرین کردند.
  • فرمان امام خود را گوش دهید تا هدایت شوید.
  • من صراط مستقیم هستم. من به امر خدا شما را به پیروی از علی و امامان بعد از او دعوت می‌کنم.
  • با اینان ستیزه نکنید. ستیزه‌کنندگان با اینان یاران شیطان هستند.
  • دوستان این امامان مؤمنان و دشمنان آن‌ها در آتش هستند.
  • یا معاشرالناس این علی بعد از من شما را آگاه کند. او صاحب اختیار شماست.
  • خداوند از من خواسته است تا از شما اقرار بگیرم که او امیر شماست.
  • سپس از مردم خواستند تا با نام امیرالمؤمنین به حضرت علی علیه السلام سلام کنند و به این ترتیب با ایشان بیعت کردند.
  • در این خطبه رسول خدا صلی الله و علیه و آله فرمودند: انکارکنندگان امامت حضرت علی علیه السلام کافرند.
  • او علی را برتر بدانید. علمی نیست مگر اینکه او می‌داند. او را فراموش نکنید و از او نگریزید. بدانید که خدا او را نصب فرموده است. هرچه می‌گوید عمل کنید.
  • هر کس او را نپذیرد ایمان نیاورده است و ملعون و مغضوب است.
  • دوست بدارید هر که او را دوست دارد و فرزندانش برترین اوصیا و جانشینان هستند.
  • سپس رسول گرامی اسلام دعا فرمودند: خدایا یاران علی را یاری کن و دشمنان او را خوار کن.
  • در انتهای همین خطبه رسول خدا اشاره‌ای مفصّل به امام دوازدهم و ویژگی‌های ایشان فرمودند: او آخرین وصی من است و انتقام‌گیرنده است از دشمنان و خونخواهان تمام اولیای خداست.۱

 

۲ ـ حديث ثقلين

حضرت هر دو انگشت سبابه خود را کنار هم گذاشتند و فرمودند:

* اِنّي تارِکٌ فيکُمُ الثِّقَلَين کِتاب الله وَ عِترَتي اَهل بَيتي ما آن تَمَسَّکتُم بِهِما لَن تَضَلُّو اَبَداً وَ اِنَّهُما لَن يَفتَرِقا حَتّي يَرِدا عَلَي الحَوض؛ من در ميان شما دو چيز گرانبها مي‌گذارم يکي کتاب خدا قرآن و ديگري عترت و اهل بيتم را. شما تا وقتي که به اين دو تمسک جوئيد هرگز گمراه نخواهيد شد. آن دو هرگز ازهم جدا نخواهند شد تا در کنار حوض کوثر نزد من وارد شوند.

اين حديث از احاديث متواتري است که بزرگان شيعه و سنی در کتاب های خود به آن اشاره کرده اند. از جمله در کتاب های صحيح مسلم، صحيح ترمذي، غايه المرام، احقاق الحق، مستدرک حاکم... از پيامبر اکرم نقل شده است.

نکته: قرار دادن اهل بيت: در کنار قرآن کريم، به عنوان دو چيز گرانمايه و تأکيد بر مسئوليت الهي در مورد آنان، نشان مي‌دهد که اين با هم با سرنوشت مسلمين و هدايت آن‌ها و حفظ اصول اسلام، پيوند و ارتباط دارد، در غير اينصورت کنار هم قرار نمي‌گرفت. به عبارت ساده نمیشود کتاب باشد ولي معلّم اين کتاب موجود نباشد. کتاب هدايت همراه با معلمي که آن کتاب را توضيح و شرح مي‌دهد، سبب هدايت مي‌شود.

يعني آن‌ها که طالب حقايق قرآن هستند بايد تمسک جويند به اين دو چيز ثقيل و گرانبها که هميشه، همراه يکديگرند و جدائي ناپذيرند. اهل بيت، قرآن ناطق و مفسر قرآن هستند و قرآن کتبي، قرآن صامت است. هر دو چراغ هدايت و نورند در همه ادوار و براي اقوام تا قيامت. پس حرف دو گروه اشتباه است:

الف) آن‌هايي که گفتند: «حَسبُنا کِتابَ الله» چون حرفشان دقيقاً مخالف کلام پيامبر صلی الله و علیه و آله است.

ب) برخي گفتند: شيعه طرف عترت را گرفته و بقيه مذاهب طرفدار قرآن هستند، اين حرف غلط است. چون اولاً، شيعه هر دو را با هم گرفته است. ثانياً اين دو (قرآن و عترت) مقابل هم و منفك از هم نيستند که يكي بخواهد يك گروه را و ديگري بخواهد گروه ديگري را برگزيند.

ديگران هم اگر واقعاً طرف قرآن را گرفته بودند و از آن پيروي مي‌کردند، بايد مطيع اهل بيت، مي‌شدند.

چون خود قران گفته که از اهل بيت پيروي کنيد. (که آيه‌هايش در صفحات قبلي، ملاحظه شد).

نکته ۲: همانگونه که پيروي از قرآن بدون هيچگونه قيد و شرط بر همه مسلمين واجب است، پيروي از اهل بيت عصمت، نيز بدون قيد و شرط واجب است.

جدايي ناپذير بودن آن‌ها از قرآن يکسو و لزوم پيروي بي قيد و شرط از آنان از سوي ديگر، دليل روشني برعصمت آن‌ها از هر گونه گناه و خطا و اشتباه، حتی به صورت سهوی است زيرا ارتکاب کوچکترين گناه، مفارغت عملی آنان از قرآن کريم است و پيروی از آنان، مسلمانان را از ضلالت و گمراهي بيمه نميیکرد، نقض غرض از هدايت انسان‌ها توسط خداوند متعال مي‌شد.

نکته ۳: اينکه حضرت مي‌فرمايد: با پيروي از آنان در برابر گمراهي مصونيت داريد دليل روشني بر عصمت آن‌ها است و دليل روشني است بر اينکه مسلمين با کنار گذاردن عترت، به ضلالت و گمراهي گرفتار شدند درصورتي که قرآن مؤمنين را فرموده:

* وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحزَنُوا وَأنتُمُ الأعلَونَ آن كُنتُم مُّؤمِنِينَ؛ شما هرگز سستي نکنيد و اندوهناک نباشيد زير شما بلند مرتبه ترين ملل دنياييد اگردر ايمان ثابت باشيد. «آل‌عمران:۱۳۹»

نکته ۴: اينکه حضرت مي‌فرمايند: ايندو امانت عظيم هميشه با هم هستند تا در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند، نشانگر اين مطلب است که هميشه در طول تاريخ اسلام، فردي از اهل بيت، به عنوان امام معصوم علیه السلام وجود دارد که همچون قرآن کريم شايستگی تمسک و پيروی دارد يعنی مقام بلند «امامت» و حقيقت «قرآن» کريم دو ثقل ثقيل و شريک هستند.

 

۳ ـ حديث سفينه نوح

اين حديث را که از صحابه پيامبر اکرم از جمله ابوذر، ابن عباس و... نقل کرده‌اند و در کتب اهل سنت و شيعه ازجمله احقاق الحق، عبقات الانوار به اين صورت ذکر شده است.

 

 

ابوذر در کنار خانه کعبه دست در حلقه در خانه کرده و مي‌گفت: کسي که مرا مي‌شناسد و هر کس مرا نمي‌شناسد بداند، من ابوذر غفاري هستم، از رسول خدا، شنيدم كه مي‌فرمود: «مَثَل اَهلِ بَيتي فيکُم کَمَثلِ سَفينة نوح في قَوم نوح مَن رَکِبَها نَجي وَ مَن تَخَلَّفَ عَنها هَلَك؛ اهل بيت من در ميان شما، همانند کشتی نوح‌اند در ميان قومش، هرکس برآن سوار شود نجات ميیيابد و هر کس سوار نشود، هلاک مي‌گردد.

آنچه که از اين حديث نبوي مشهود است آنکه بعد از پيامبر اسلام طوفان‌هايی، امت اسلامی را فرا میگيرد و بسياري را در امواج خود غرق و هلاک مي‌کند و براي رهايی از چنگال خطراتي که دين و ايمان و روح مردم را تهديد مي‌کند، تنها يک نقطه اميد وجود دارد و آن کشتي نجات اهل بيت آن حضرت هستند که تخلف و جدايي از آن به يقين مايه هلاکت است و آنچه مايه نجات است تنها محبت و دوستی آن خاندان نيست بلکه سخن از پيروی آن‌هاست چون فرزند نوح سوار کشتي نشد از حضرت نوح علیه السلام پيروی نکرد و هلاک شد.

دنيا هميشه مرکز طوفآن‌هاست يعني در هر عصر و زماني مناديات ضلالت و گمراهي وجود دارند و تنها تمسک به اهل بيت عصمت و طهارت علیهم السلام، مايه نجات است.

 

۴ ـ حديث منزلت

در روايت مشهور و متواتر بين اهل سنت و تشيع اينگونه آمده است:

* اَنتَ مِنّی بِمَنزِلَةِ‌هارُونَ مِن مُوسی اِلّا اَنَّهُ لا نَبیَّ بَعدی؛ تو برای من در مقام و منزلت همانند‌هارون برای موسی علیه السلام هستی جز اینکه بعد از من پیغمبری نخواهد بود.

اين حديث را پيامبر اکرم صلی الله و علیه و آله زماني ايراد نمودند که برای غزوه تبوک از مدينه خارج مي‌شدند و آن حضرت را به جانشينی خود در مدينه انتخاب کردند و غرض از خطاب «انت مني» به حضرت علي علیه السلام اثبات خلافت اميرالمؤمنين است زير ا فرموده است: هر نسبتی که حضرت‌ هارون به حضرت موسی داشته، همان نسبت را به من داری و حضرت‌ هارون وصی حضرت موسي بوده است.

اين حديث بر خلافت و جانشينی حضرت علی علیه السلام دلالت دارد و اينکه نسبت حضرت علی علیه السلام در همه مراتب به رسول اکرم صلی الله و علیه و آله نزديکتر است.

در کتاب غايه المرام، ۱۰۱ حديث، روايت كرده در رابطه با حديث منزلت و ابن ابي الحديد نيز در شرح نهج البلاغه جمع آوري نموده است.

 

۵ ـ حديث باب العلم

* قال رسول الله: اَنا مَدينَةُ العِلم وَ عَليٌّ بابُها فَمَن اَرادَ العِلم فَليَأتِ الباب؛ حضرت رسول اکرم صلوات الله علیه و آله مي‌فرمايند: من شهر علم هستم و حضرت علي علیه السلام درب آن شهر است، پس هر کس طالب علم است از طريق او بايد وارد شود.

به فرموده حضرت رسول صلی الله و علیه و آله: طريق رسيدن به حق و تقرب به آستان او، جز از طريق ولايت اميرالمؤمنين علی علیه السلام ميسور نيست و شخصی که از غير اين آستان، علم و حکمت کسب کند از جمله عاصيان است.

 

۱- متن کامل خطبه غدیر  http://yon.ir/qxUze

۱۳۹۸/۰۳/۲۴
۰
۱۶۳

نظرات بینندگان

ارسال نظر

۲ + ۱ =
Solve this simple math problem and enter the result.‎ E.g.‎ for 1+3, enter 4.‎

کانال های ما در فضای مجازی را دنبال کنید

آخرین مطالب